با توجه به پیشرفت های صورت گرفته در طراحی و ساخت پانسمان های مدرن و جدید ، استفاده از مواد طبیعی بدن برای ترمیم و درمان زخم به طور گسترده تری مورد توجه قرار گرفته است ، یکی از این مواد کلاژن است .

• پانسمان کلاژن چیست؟

پانسمان کلاژنی برای زخم های دارای ترشحات کم تا شدید طراحی شده اند. در حالی که رطوبت بستر زخم را برای بهبودی مطلوب و بهتر حفظ می کنند، ترشحات زخم را نیز جذب می کنند. این مدل پانسمان ها از منابع حیوانی همانند گاو ، اسب و خوک گرفته شده اند و به دلیل رشد کلاژن جدید در محل زخم ، دوره بهبودی را تسریع میبخشند.

در این مقاله با نقش این ماده در ترمیم زخم و پانسمان های کلاژن آشنا می شویم

زخم های مزمن و مقاوم به درمان یکی از چالش های اصلی برای بیماران و البته درمانگران در سرتاسر دنیا است. حدود 4.5 میلیون نفر در ایالات متحده آمریکا مبتلا به زخم های مزمن در اندام های تحتانی خود هستند.اما ترمیم زخم همیشه مراحل عادی خود یعنی هموستاز hemostasis، التهاب inflammation ، تکثیر proliferation و بازسازی remodeling را طی نمیکند .

زخم های مزمن در مرحله التهاب متوقف می شوند و این امر موجب افزایش آنزیم های پروتئولیتیک proteolytic enzymes به همراه تخریب ماتریکس خارج سلولی ECM می شود. این اتفاق باعث تبدیل زخم به یک محیط فوق ملتهب hyperinflammatory و پروتئولیتیکی میشود که منجر به عدم ترمیم زخم و توقف روند ترمیم آسیب میشود.

بیوفیلم یکی از عوامل مهم تاخیر در ترمیم زخم است به طوری که حدود 60 درصد زخم های مزمن حاوی بیوفیلم هستند. ثابت شده است که مدیریت و کنترل بیوفیلم یکی از اصلی ترین روش های درمان انواع زخم های مزمن و مقاوم به درمان است.

مدیریت بیوفیلم یک رویکرد فعال در فرایند درمان است که شامل 2 مرحله زیر است : دبریدمان شارپ یا جراحی و استفاده از یک محصول ضد باکتری، غیر سمی و وسیع الطیف .

مطالعات اخیر استفاده از ماتریکس های کلاژن تصفیه شده PCMP پوشیده شده با یک لایه پلی هگزامتیلن بیگوانید PHMBبرای زخم های مزمن ( که به دلایل مختلف ایجاد شده اند ) را توصیه و تائید می کند. این تکنولوژی موجب مقاومت به فرایند تخریب proteolytic میشود درحالی که یک اثر ضد میکروبی پایدار و موثر دارد.

پانسمان های حاوی کلاژنکلاژن فراوان ترین پروتئین در داخل بدن است. نقش کلاژن در درمان زخم شامل جذب فیبروبلاست افزایش ماندگاری کلاژن جدید در بستر زخم است. تکنولوژی های استفاده شده در پانسمان های مدرن حاوی کلاژن موجب تحریک رشد بافت جدید همراه با افرایش دبریدمان اتولیتیک، آنژیوژنز و اپیتلیالیزاسیون مجدد میشود.

زخم های مزمن موجب افزایش بیش از حد ماتریکس های متالوپروتئینازها MMPs میشود که این باعث تداخل با روند طبیعی درمان زخم میشود و طول درمان افزایش می یابد. برخی از پانسمان های مدرن علاوه بر کلاژن حاوی موادی مانند نقره، آلژینات، هیدروژل ، PHMB ، CMC و EDTA هستند.

پانسمان های حاوی کلاژن به عنوان پانسمان اصلی و در تماس مستقیم با پوست قرار میگیرند. این پانسمان ها حاوی بافت زنده هستند که معمولا منشا حیوانی دارند مثلا bovine ، equine ، porcine و avian. این پانسمان ها بر روی زخم های در حال گرانوله شدن و با ترشحات متوسط تا زیاد استفاده میشود.

پانسمان های حاوی کلاژن با جذب ترشحات اضافی زخم، رطوبت ایده آل و ضروری برای ترمیم زخم را فراهم میکنند تا روند ترمیم زخم به سرعت طی شود.

محصولات بیولوژیک CTPs در ابتدا به دلیل مقابله با مشکلات به وجود آمده در حین استفاده از آلوگرافت (پوست انسان) و زنوگرافت (پوست حیوان) توسعه یافتند. این محصولات موجب بازسازی بافت آسیب دیده میشود به طوری که قرار دادن آن ها بر روی زخم، ماتریکس خارج سلولی را بر روی زخم فراهم میکند که این باعث افزایش عملکرد ایمنی و بازسازی پوست میشود.

• فاکتورهای رشد

Becaplermin یک عامل رشد است که از یک پروتئین انسانی گرفته میشود که به طور سیستماتیک جذب نشده و باعث افزایش آنتی بادی های خنثی کننده نمی شود.

این ماده موجب افزایش تشکیل گرانولیشین زخم می شود و سرعت درمان زخم را افزایش میدهد.

مکمل دیپپتیدهای کلاژن

دیپپتیدهای کلاژن در واقع پرولین-هیدروکسی پرولین PO و هیدروکسی پرولین – گلیسین OG های بسیار متراکم هستند که معمولا در سطح سلول های پوستی، استخوانی و مفصلی قرار دارند.

PO و OG با ارسال سیگنال هایی به سلول موجب افزایش تولید پپتیدهای کلاژنی به وسیله فیبروسیت ها و سلول های غضروفی با هدف افزایش هیالورونیک اسید میشود که در نهایت تمام این ها باعث بهبود سریع تر زخم می شود.

• چگونه بهبود زخم توسط کلاژن صورت میگیرد؟

پانسمان های کلاژنی تشکیل بافت جدید را تحریک کرده و به بهبود زخم های نکروزه ، پیوند پوست و سوختگی های درجه دو کمک می کنند. آنها تجمع و سازماندهی الیاف کلاژنی تازه تشکیل شده را نیز تقویت می کنند. بهبود کلاژنی زخم ، چارچوبی را برای ساخت بافت های جدید فراهم می کند و در سه مرحله این عمل انجام میگیرد:

دبریدمان – از بین بردن بافت نکروزه
رگ زایی – رشد عروق خونی جدید
اپیتلیالیزاسیون مجدد – مهاجرت سلولهای اپیدرمی از لبه زخم به سمت مرکز

• چه موقع از پانسمان های کلاژنی استفاده میشود؟

پانسمان های کلاژنی برای استفاده در زخم های نکروزان یا دانه ریز و زخم هایی با ترشحات کم تا سنگین مناسب اند. امکان دارد در زخمهایی که مزمن بوده و بهبود نمیابند از چنین پانسمانهایی که میتوانند روند بهبودی را شروع کنند،استفاده کرد.

زخم وریدی / زخم پا
زخم های دیابتی
زخم فشاری
زخم های جزئی / عمیق یا ضخیم
زخم های جراحی / بعد از عمل
سایت های پیوندی
زخم های حاد / بحرانی
پارگی / سایش
سوختگی جزئی / سوختگی درجه دو
سوختگی سطحی / سوختگی درجه یک
زخم های شریانی
زخمهای دارای ترشحات کم تا متوسط
زخمهای دارای ترشحات متوسط تا زیاد

• مزایای پانسمان های کلاژنی

متالوپروتئینازهای ماتریس (MMP) موجود در مایع خارج سلولی زخم، معمولاً کلاژن طبیعی بدن را تجزیه می کند و در نتیجه از ترمیم زخم جلوگیری می کند. گفته می شود که پانسمان های کلاژنی به MMP ها وصل شده و منبع کلاژنی دیگری را فراهم می کنند. این عمل به بدن اجازه می دهد تا کلاژن بیشتری را برای مدت زمان طولانی تری به زخم بدهد.

• پانسمان های کلاژنی دارای ویژگی ها و خصوصیات زیر هستند:

جاذب
استفاده آسان
محیط ایده آل مرطوبی را برای ترمیم زخم ایجاد میکنند.
کمترین حالت تحریک و ناراحتی را توسط استفاده از آن خواهید داشت.
کاهش عفونت زخم
انواع زخم ها را التیام میدهد.

• چه موقع از پانسمان های کلاژنی استفاده نکنید؟

نباید از پانسمان های کلاژنی در زخم هایی استفاده کرد که:

خشک و پر از خشک ریش
سوختگی شدید یا درجه سوم

اگر نسبت به محصولاتی که حاوی موارد زیر است حساسیت دارید ، پانسمان های کلاژنی برای شما مناسب نیستند و در اصل کاری انجام نمیدهند:

گوشت مرغ
گوشت گاو

• خرید انواع مختلف پانسمان های کلاژنی

انواع مختلفی از پانسمان های کلاژنی برای مراقبت از زخم وجود دارند:

پانسمان های کلاژنی نقره ای
پانسمان های کلاژنی آلژینات
پانسمان های کلاژنی هیدروژل
پانسمان های کلاژنی جاذب
پانسمان های کلاژنی با حاشیه ی غیر چسبنده
پانسمان های کلاژنی ضد میکروبی

پانسمان های مبتنی بر کلاژن تا آنجایی که تعویض پانسمان لازم باشد، همه کاره و متنوع اند. برخی از این مدل پانسمان های نیازمند تعویض روزانه بوده و برخی حتی تا هفت روز یک بار هم به تعویض نیاز ندارند. بسیاری از آنها دارای مواد ضد میکروبی هستند که برای محدود کردن شیوع عفونت از آن بهره میبرند. این مدل پانسمان ها در فرمولاسیون های مختلف و متفاوتی همانند خمیر ، پد ، ورق های فریز شده ، ژل و پودر کلاژن در بازار موجود است.

• پانسمان کلاژنی مناسب زخم را از کجا بخریم؟

انواع محصولات مراقبت از زخم کلاژنی در شرکت نوید طب پایا موجود است که شامل پانسمان های کلاژنی کوولان موارد دیگر همانند پانسمان کل اکتیو و غیره میشود. پانسمان های کلاژنی نقره دار ، برای کمک به شروع ترمیم زخم های مزمن و مدیریت بیو بار طراحی شده اند.

نتیجه گیری
هدف اصلی در هنگام مواجهه با زخم های مزمن، ترمیم و بسته شدن هرچه سریع تر زخم و یا همان اپیتلیالیزاسیون مجدد است. دبریدمان شارپ باعث از بین بردن بیوفیلم میشود اما ظرف حدودا 24 ساعت بیوفیلم مجددا جایگزین میشود.

تلفیق روش های مختلف مانند مدیریت بیوفیلم و استفاده از پانسمان های نوین در کنار انجام دبریدمان میتواند در اکثر موارد نتیجه بخش باشد و موجب افزایش رضایت بیمار و جلوگیری از ایجاد مشکلات بعدی برای وی شود.

شما می توانید برای خرید انواع پانسمان های کلاژن و دریافت قیمت انواع پانسمان های مدرن ، با شرکت نوید طب پایا  تماس حاصل فرمایید